Het pannendak is het gewone dak in Den Bosch. Je ziet het op koopmanswoningen in de binnenstad, op arbeiderswoningen in de Muntel en op rijtjes in wijken die later zijn bijgebouwd. Een pannendak is geen waterdichte laag. Het water loopt eraf. Daarom hangt alles aan pannen die goed liggen en aan de goot eronder.
Wat een pannendak nodig heeft
Een dakpan is gebakken klei of geperst beton. Onder de pannen liggen panlatten en een onderlaag. Die onderlaag verslijt vaak eerder dan de pan zelf. Een dakdekker let daarom op drie dingen: gebroken of verschoven pannen, de nok en de randen, en de staat van de latten. Mos is op zichzelf geen ramp. Maar het houdt vocht vast en maakt oude pannen brozer.
Per periode in Den Bosch
- Voor 1874: binnen de wallen mocht de stad niet buiten bouwen. De bebouwing is dicht en oud, met hofjes en pakhuizen. Daken liggen hier vaak tegen buurpanden aan, wat de toegang beperkt.
- Muntel, 1917: een van de eerste uitbreidingen buiten de binnenstad. Een groot deel is beschermd stadsgezicht sinds 2008.
- Boschveld, jaren vijftig: de buurt is in 1957 afgebouwd. Het zijn veel dezelfde woningen naast elkaar, dus pannen verslijten bij een hele rij tegelijk.
- Nieuwe wijken: in de Groote Wielen is vanaf 2007 gebouwd. Daar zie je meer variatie in pannen en dakvormen.
In de dorpen rond de stad was het dak vroeger anders. Hallenhuisboerderijen kregen eerst stro of riet. Latere verstening bracht de dakpan. Zo is de Maria Magdalenakerk in Geffen in 1607 van een strodak naar een pannendak gegaan. Zie ook de pagina over Geffen.
Monument en stadsgezicht
Heeft je huis een monumentenstatus? Dan heb je voor verbouwing of restauratie meestal een omgevingsvergunning nodig. Dat is anders in een beschermd stadsgezicht, waar panden niet automatisch monument zijn. Bel bij twijfel de gemeente voordat je pannen vervangt.
Wanneer vervangen en wanneer herstellen
Een paar losse pannen herstel je. Is de onderlaag verrot of liggen er veel gebroken pannen, dan kan een grotere ingreep verstandiger zijn. Een dakdekker kan ook de pannen hergebruiken als ze nog goed zijn. Lees meer bij dakrenovatie, dakreparatie en de pagina over kosten.
Wat pannendak bij jou kost, hangt af van je dak. Lees wat de prijs van dakwerk in Den Bosch bepaalt of vraag een gratis dakinspectie aan.